Dziś w kraju i na świecie (wtorek, 27 stycznia)

270 lat temu (1756 r.) urodził się Wolfgang Amadeusz Mozart, jeden z największych kompozytorów w historii.

125 lat temu (1901 r.) zmarł Giuseppe Verdi, jeden z największych kompozytorów operowych.

125 lat temu (1901 r.) w Wilnie urodził się Jan Kurnakowicz, aktor znany m.in. z filmu „Zakazane piosenki”.

121 lat temu (1905 r.) rozpoczął się strajk powszechny w Królestwie Polskim.

81 lat temu (1945 r.) oddziały Armii Czerwonej wyzwoliły niemiecki obóz KL Auschwitz-Birkenau.

75 lat temu (1951 r.) Polska i NRD podpisały umowę o wytyczeniu w terenie granicy państwowej pomiędzy obydwoma krajami.

50 lat temu (1976 r.) w Warszawie urodził się Wojciech Klata, aktor znany m.in. z filmów „300 mil do nieba”, „Dekalog I” oraz „Korczak”.

27 lat temu (1989 r.) w willi MSW w podwarszawskiej Magdalence doszło do spotkania Lecha Wałęsy i gen. Czesława Kiszczaka, na którym ustalono procedurę obrad Okrągłego Stołu, ich zakres oraz termin rozpoczęcia.

36 lat temu (1990 r.) w Sali Kongresowej w Warszawie rozpoczął obrady XI – ostatni – Zjazd PZPR.

#

Dzisiaj Rada Ministrów zajmie się m.in. projektem noweli ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który zakłada, że aplikant, który nie zdał egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego, będzie mógł podejść do egzaminu jeszcze dwa razy. Obecnie w przypadku niezdania w pierwszym terminie aplikanci mogą do niego ponownie przystąpić tylko raz. Wedle propozycji resortu sprawiedliwości będzie można podejść łącznie trzykrotnie do egzaminów.

Ministrowie rozpatrzą też zmianę Prawa lotniczego ws. minimalnego udziału zrównoważonych paliw w paliwie lotniczym. Propozycja resortu infrastruktury wdraża przepisy unijnego rozporządzenia, które nakłada na dostawców paliwa lotniczego do unijnych lotnisk obowiązek zapewnienia minimalnego udziału SAF (Sustainable Aviation Fuels – zrównoważonych paliw lotniczych) w paliwie lotniczym. W latach 2025-2029 ma być to 2 proc., w kolejnych latach minimalny udział SAF w paliwie lotniczym ma wzrastać.

KRAJ

Z udziałem około 20 Ocalałych z Auschwitz, także z zagranicy, oraz prezydenta Karola Nawrockiego odbędą się we wtorek w Brzezince obchody 81. rocznicy wyzwolenia niemieckiego obozu Auschwitz. 27 stycznia na świecie obchodzony jest jako Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

Wczesnym przedpołudniem byli więźniowie złożą wieniec przed Ścianą Straceń na dziedzińcu bloku 11. Po południu hołd ofiarom złoży w tym symbolicznym miejscu także prezydent Karol Nawrocki.

Kulminacją uroczystości będzie ceremonia, która rozpocznie się o godzinie 16. w budynku tak zwanej Centralnej Sauny w byłym niemieckim obozie Auschwitz II-Birkenau. Głos zabiorą Ocalały, przedstawiciel darczyńców Fundacji Auschwitz-Birkenau, która finansuje zachowanie autentyzmu Miejsca Pamięci, a także reprezentant Muzeum Auschwitz. Uroczystość zakończą modlitwy duchownych różnych religii i wyznań oraz złożenie zniczy w miejscach symbolicznych, jak przy ruinach komory gazowej i krematorium, a także pomniku ofiar obozu.

Auschwitz jest symbolem zbrodni popełnionej przez Niemców na Żydach. To miejsce kaźni Polaków, dla których obóz był w 1940 roku zakładany, Romów i osób innych narodowości. Niemcy zgładzili w nim co najmniej 1,1 mln ludzi, w tym około 1 mln Żydów, 70 tys. Polaków, 21 tys. Romów, 14 tys. sowieckich jeńców wojennych i około 12 tys. więźniów innych narodowości.

#

Dziś po południu Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia ma wydać wyrok w procesie prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego z oskarżenia prywatnego europosła KO Krzysztofa Brejzy.

Sprawa dotyczy słów prezesa PiS, które padły na posiedzeniu sejmowej komisji śledczej ds. Pegasusa w marcu 2024 r. Lider PiS mówił wówczas, odnosząc się do Brejzy: „Znaczący polityk formacji opozycyjnej dopuszcza się bardzo poważnych, a przy tym odrażających przestępstw”. W tej sprawie Sejm uchylił Kaczyńskiemu immunitet w marcu zeszłego roku. Lider PiS w listopadzie ub.r. wyjaśniał przed sądem, że był zobowiązany przez komisję śledczą do przedstawienia wszystkiego, co wie w danej sprawie. Mówił, że jako wicepremier (szefem rządu był wówczas Mateusz Morawiecki) zajmujący się m.in. kwestiami bezpieczeństwa uzyskał informacje, że Brejza podjął „działania bezprawne” i „moralnie odrażające”.

Jak dodał, informacje te uzyskał od funkcjonariusza publicznego ds. bezpieczeństwa, a dotyczyły one tego, że wobec Brejzy użyto Pegasusa w związku z działaniami władz magistratu w Inowrocławiu. Media opisywały wtedy, że działał tam „wydział propagandy”, farma trolli – grupa hejterów, która miała atakować oponentów prezydenta Inowrocławia Ryszarda Brejzy i jego syna Krzysztofa.

Pełnomocniczka Brejzy, mec. Dorota Brejza, zawnioskowała o zapłatę przez lidera PiS nawiązki w wysokości 50 tys. zł oraz zaznaczyła, że decyzję co do wymiaru kary pozostawia sądowi. Broniący Kaczyńskiego mec. Bogusław Kosmus wniósł o uniewinnienie prezesa PiS.

Proces w sprawie o zniesławienie toczył się od jesieni 2025 r.

ZAGRANICA

Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu, ustanowiony przez ONZ w 2005 roku. W ramach obchodów w Brukseli odbędzie się posiedzenie Parlamentu Europejskiego, na którym przemówienie wygłosi przewodnicząca PE Roberta Metsola (godz. 12). W Rzymie zaplanowano uroczystość w Pałacu Prezydenckim.

#

Na szczycie UE-Indie w Delhi ma zostać zawarte wstępne porozumienie w sprawie umowy handlowej. Otworzy ona rynek jednego z najludniejszych krajów świata m.in. na europejskie samochody. Na szczycie zawarte zostanie także partnerstwo w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. W Delhi Unię Europejską będą reprezentować: przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, szef Rady Europejskiej Antonio Costa, wysoka przedstawicielka Unii ds. zagranicznych Kaja Kallas oraz komisarz ds. handlu Marosz Szefczovicz. Indie reprezentować będzie szef rządu Narendra Modi. Jak zapowiadała von der Leyen, umowa handlowa, która zostanie wstępnie zawarta po 20 latach negocjacji, może być nazywana „matką wszystkich umów”. Ma bowiem stworzyć jeden z największych obszarów handlowych na świecie, liczący około dwóch miliardów ludzi. Indie mają otworzyć swój rynek na towary przemysłowe z UE poprzez zmniejszenie wysokich ceł, uznawanych dzisiaj za zaporowe przez unijnych producentów. W odróżnieniu jednak od porozumienia handlowego z Mercosurem, zawartego 17 stycznia, z umowy z Indiami ma zostać wyłączony sektor rolny. Wstępne polityczne porozumienie nie oznacza jeszcze zawarcia umowy. Uruchomi ono proces jej zatwierdzania. Partnerstwo w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony ma przynieść konkretne rezultaty w takich obszarach, jak bezpieczeństwo morskie, cyberbezpieczeństwo i zwalczanie terroryzmu, a także pogłębić współpracę UE z Indiami w przemyśle obronnym. Trudnością we współpracy z Indiami pozostaną różnice w podejściu do Rosji, z którą Delhi łączą długoletnie i głębokie relacje.

kar/ wst/ mhr/

Newsroom PAP