Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
czwartek, 3 kwietnia 2025 14:39
Reklama

Tomaszowianie Wyklęci cz.4 - Jan Czarnecki

Po rozwiązaniu plutonu Kubiaka- "Babinicza", łącznik oddziału Jan Czarnecki, nie ujawniając się, pozostał w Tomaszowie. Z polecenia komendanta powiatowego K.W.P., we wrześniu 1945 roku, spotkał się w Częstochowie z kapitanem Sojczyńskim - "Warszycem" i został przez niego, jak sam wspomina, awansowany na podporucznika oraz zmienił pseudonim na "Pirat".

Wobec całkowitego zaniku podziemia politycznego w Tomaszowie, co było konsekwencją licznych aresztowań, amnestii oraz ujawnień, "Warszyc" zlecił mu stworzenie od podstaw organizacji K.W.P. na terenie powiatu tomaszowskiego oraz zorganizowanie komórki wywiadu skierowanej na rozpracowanie więzienia we Wronkach, w którym karę odbywał jego brat, jak również wielu kolegów z Tomaszowa.

Reklama

Akcja rozpracowywania więzienia trwała od września 1945 roku do stycznia 1947, kiedy to została zdekonspirowana w wyniku działalności zdrajcy. Jednak samemu "Piratowi" udało się uniknąć aresztowania.

Nie chcąc stwarzać przeszkód dla zwolnienia swego brata i kolegów na mocy amnestii, 14 kwietnia 1947 roku ujawnił się, pozorując zerwanie z konspiracją i powrót do normalnego życia, zatajając jednak fakt posiadania dwóch sztuk broni palnej.

Do ujawnienia Czarnecki pełnił nadal funkcję łącznika między dwoma, działającymi w rejonie Tomaszowa, grupami K.W.P. "Żbika" i "Upiora". Na kilkadziesiąt dni zewnętrzna działalność podziemia w okręgu tomaszowskim została całkowicie przytłumiona.

Wykorzystano ten okres na przebudowę struktury organizacji oraz przystosowanie jej do działania w nowych warunkach.

"Pirat" skoncentrował się na rozwijaniu rozległej i sprawnie działającej sieci placówek wokół Tomaszowa oraz na obrzeżach sąsiednich powiatów, wciąganiu do organizacji nowych członków, budowie bunkrów, skrytek i podręcznych magazynów w których gromadzono broń i zaopatrzenie.

Na początku 1949 roku z Czarneckim skontaktował się przybyły z Anglii, urodzony 16 kwietnia 1925 roku w Tomaszowie, były żołnierz armii generała Andersa, Jerzy Smolarczyk. Postanowiono utworzyć pluton dywersyjny K.W.P. w skład którego oprócz dwóch wyżej wspomnianych weszli: Henryk Wawrzyniak ps. "Jasny", Kazimierz Szczepański ps. "Rydwan", Stanisław Chwałowski ps. "Zemsta", Włodzimierz Robert ps. "Lew", Jan Chrzanowski, Marian Głód, Eugeniusz Polak, Jan Głąb, Marian Lutyński ps. "Kalisz", Zbigniew Mazurek, Zbigniew Zawadzki ps. "Kruk" i Aleksander Wojtalczyk ps. "Parys".

W marcu 1949 roku zorganizowano zebranie wszystkich członków grupy, na którym dokonano podziału na grupę leśną i miejską. W skład grupy leśnej weszli poszukiwani przez organa ścigania: Wawrzyniak, Szczepański, Chwałowski i Polak. Mieli oni dokonywać akcji zbrojnych według wytycznych otrzymywanych z grupy miejskiej oraz gromadzić i przechowywać broń palną.

W dniu 16 kwietnia funkcjonariusz tomaszowskiego UB Władysław Szewczyk wraz z dwoma ormowcami Jerzym Cymermanem i Wiesławem Głowackim podjęli próbę zatrzymania Smolarczyka w jego rodzinnym domu na ulicy Świerczewskiego (dzisiejsza Legionów). Smolarczykowi udało się jednak wyskoczyć z pierwszego piętra mieszkania swojej matki i ostrzeliwując się zbiegł. Następnie nielegalnie przekroczył granicę i poprzez Czechosłowację i Austrię dostał się do Francji. Zamieszkiwał tam jeszcze w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, pracując jako górnik. 

Po ucieczce Smolarczyka jedynym przywódcą plutonu, zarządzającym akcjami, został Jan Czarnecki.



Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Jarosław Pązik 27.03.2014 18:50
Panie Robercie proszę o kontakt na priv, najlepiej mailowy. Dane poczty na stronie głównej mojej witryny.Chętnie porozmawiam o źródłach. Pozdrawiam.

Reklama
Robert 21.03.2014 23:33
Panie Jarosławie, chciałbym odnieść się do poprzednich artykułów dotyczących postaci Jan Morawca "Remisza" i Mariana Kubiaka "Babinicza". Wg. moich badań, opierając się na materiałach UB, "Remisz" - szef PAS KG NZW zorganizował oddział NZW pod dowództwem M. Kubiaka, byłego żołnierza NSZ i AK. Działał on od maja do sierpnia 1945 r. i przeprowadził łącznie 32 akcje. Kubiak rozwiązał oddział w sierpniu 1945 r., ujawnił się i wyjechał do Krakowa. Został aresztowany i osądzony za działalność w NSZ w czasie II wojny światowej, a konkretnie za walkę w szeregach oddziału "LAS1".

kiki 13.03.2014 11:46
@3 - : W przewodniku po miejscach represji komunistycznych w latach 1945 -1956 pt: ŚLADAMI ZBRODNI wydanym w 2012 roku przez IPN pod redakcją naukową Tomasza Łabuszewskiego z Warszawy, historia budynku pod nr 21/23 ul.św. Antoniego jest szczegółowo opisana. Budynek ów w latach (1945 - 1946, 1952 - 1956) był siedzibą MUBP/MU ds. BP. W dziale Województwo Łódzkie, tomaszowskie kazamaty UB udokumentowane są zdjęciami, wraz z szczegółowym opisem historii miejsca zbrodni i kaźni.

Jarosław Pązik 13.03.2014 15:43
Publikacja jest mi znana. Tylko, że wszystkie lokalne źródła, w tym i ubeckie, podają, że od lutego 1945 roku siedzibą MUBP była kamienica na ul. Głowackiego. Być może zmieniono siedzibę po przekształceniu miejskiego UB w placówkę UB w Brzezinach.W każdym razie informacja warta sprawdzenia.

kiki 13.03.2014 17:13
Tak, przeniesiono UB do Brzezin w pewnym okresie szaleństwa zdrajców z okupantem czerwonej zarazy. Powinna na kamienicy tej zawisnąć przynajmniej tablica informacyjna upamiętniająca to miejsce kaźni.

kiki 13.03.2014 07:43
Kazamaty tomaszowskiego UB udostępnić do zwiedzania. Jest to budynek za hotelem na ul. św. Antoniego.

Jarosław Pązik 13.03.2014 09:24
Według mojej wiedzy od lutego 1945 roku, siedzibą Miejskiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego była willa inżyniera J. Buchwica, położona przy ulicy B. Głowackiego 3.

tomaszowianin 13.03.2014 07:00
Bardzo dobry i treściwy artykuł.

Opinie

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
ReklamaSklep Medyczny Tomaszów Maz.

Napisz do nas

Zachęcamy do kontaktu z nami za pomocą formularza. Możecie dołączyć zdjęcia i inne załączniki. Podajcie swojego maila ułatwi to nam kontakt z Wami
Reklama
Reklama
Reklama